De belastingboete van € 13 miljard ($ 14,4 miljard) van Apple is een van de grootste en meest significante zaken in de geschiedenis van het belastingrecht van de Europese Unie (EU). De boete werd in 2016 opgelegd door de Europese Commissie (EC), die Apple ervan beschuldigde illegale belastingvoordelen te hebben ontvangen van Ierland, waardoor het bedrijf bijna twee decennia lang een drastisch verlaagd belastingtarief kon betalen. Deze uitspraak heeft grote gevolgen gehad voor het belastingbeleid, corporate governance en het mededingingsrecht van de EU. Maar laten we eerst eens kijken hoe het allemaal begon.
De weg naar de historische boete van € 13 miljard voor Apple: de ongebruikelijke belastingregeling in Ierland
Het probleem begon met Apple’s Europese activiteiten. Jarenlang runde Apple zijn Europese activiteiten via twee Ierse dochterondernemingen, Apple Sales International (ASI) en Apple Operations Europe. Deze bedrijven verzorgden de verkoop van Apple-producten in heel Europa, maar ondanks de enorme winsten betaalde Apple een ongelooflijk laag belastingtarief in Ierland – soms zo laag als 0,005%.
Dit was mogelijk omdat Apple een ongebruikelijke belastingregeling had met Ierland. Apple richtte een “hoofdkantoor” op in Ierland dat alleen op papier bestond, wat betekent dat het geen personeel of fysieke aanwezigheid had. Het grootste deel van Apple’s Europese winst werd toegewezen aan dit hoofdkantoor, waardoor het bedrijf belasting over die winsten in Ierland of elders kon vermijden.
Het onderzoek van de Europese Commissie
In 2014 begon de Europese Commissie (EC) onderzoek te doen naar deze belastingconstructie. Ze ontdekten dat Ierland Apple een oneerlijk voordeel had gegeven door het bedrijf zulke lage belastingen te laten betalen. De EC noemde dit een “illegale staatssteun”, wat betekent dat een land een bedrijf een speciale behandeling geeft die andere bedrijven niet krijgen. Dit is in strijd met de regels van de Europese Unie (EU), die zijn ontworpen om oneerlijke concurrentie te voorkomen.
In 2016 beval de EC Apple om € 13 miljard aan belastingen terug te betalen aan Ierland. Ze zeiden dat dit het bedrag was dat Apple had moeten betalen van 2003 tot 2014 als het geen speciale behandeling had gekregen.
In 2020 koos een lagere EU-rechtbank de kant van Apple en Ierland, en oordeelde dat de Europese Commissie niet had bewezen dat Apple een illegaal belastingvoordeel had ontvangen. Dit was een grote overwinning voor Appleen de boete werd opgeschort.
In 2023 vernietigde het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU), het hoogste rechtscollege in de EU, echter die uitspraak van de lagere rechtbank. Het HvJEU oordeelde dat Apple inderdaad illegale belastingvoordelen van Ierland heeft ontvangen en de € 13 miljard aan achterstallige belastingen moet betalen.
De rechtbank bevestigde nu dat Apple’s regeling met Ierland het bedrijf een oneerlijk voordeel gaf ten opzichte van andere bedrijven, wat in strijd was met de EU-regels inzake staatssteun. Dit betekent dat Apple nu het volledige bedrag moet terugbetalen, ook al had het gehoopt dat de eerdere uitspraak zou standhouden.
Margrethe Vestager, hoofd van de Europese mededingingsautoriteit, zei dat Apple jarenlang veel minder belasting betaalde dan andere bedrijven, waardoor ze een oneerlijk voordeel hadden ten opzichte van concurrenten in Europa. Ze zei: “Vandaag is een dag grote overwinning voor Europese burgers.”
"Vandaag is een grote overwinning voor de Europese burgers en voor belastingrechtvaardigheid.
Het Hof van Justitie bevestigt dat Ierland onrechtmatige steun aan Apple heeft verleend en dat Ierland deze steun nu moet terugvorderen. Ook bevestigt het Hof het besluit van de Commissie in de antitrustzaak tegen Google Shopping."
— Uitvoerend vicevoorzitter @vestager foto.twitter.com/1Fko0F66S2
— Europese Commissie (@EU_Commission) 10 september 2024
Apple en Ierland vechten terug
Apple was het niet eens met de beslissing van de EC en ging in beroep tegen de uitspraak. Apple betoogde dat het de wetten in elk land waar het actief is, had gevolgd en dat het alle belastingen had betaald die het wettelijk verschuldigd was. Apple beweerde dat de zaak niet ging over hoeveel belasting ze verschuldigd waren, maar welk land het recht had om die belastingen te innen. Ze betoogden dat het grootste deel van hun winst afkomstig was van intellectueel eigendom dat in de VS was ontwikkeld, niet in Ierland, dus de VS zou die winst moeten belasten.
Ierland ging ook in beroep tegen de beslissing. De Ierse regering betoogd dat het Apple geen speciale behandeling bood en dat de Europese Commissie zich bemoeide met hun recht om hun eigen belastingbeleid te bepalen. Ierland staat al lang bekend om zijn lage vennootschapsbelastingen, die veel multinationals aantrekken, dus de regering was bang om zijn reputatie als een bedrijfsvriendelijk land te verliezen.
Waarom de boete van € 13 miljard voor Apple ertoe doet
- Enorme omvang: De boete van € 13 miljard is een van de hoogste ooit in een belastingzaak. Het laat zien dat de Europese Commissie het serieus meent met het ervoor zorgen dat grote bedrijven hun eerlijke deel van de belastingen betalen.
- Impact op het Ierse belastingbeleid: De zaak zet het Ierse belastingbeleid in de schijnwerpers. De lage belastingtarieven van Ierland hebben veel multinationals aangetrokken, maar deze uitspraak suggereert dat de EU geen deals zal tolereren die bedrijven als Apple speciale voordelen bieden.
- Techbedrijven onder de loep: De zaak van Apple is onderdeel van een grotere beweging in Europa om grote techbedrijven aan te pakken. Andere bedrijven, zoals Google en Amazon, zijn ook onderzocht op hun belastingpraktijken. Deze uitspraak laat zien dat de EU klaar is om krachtige maatregelen te nemen tegen bedrijven waarvan zij denkt dat ze belasting ontduiken.
- Een precedent scheppen: De beslissing zou kunnen leiden tot soortgelijke uitspraken voor andere bedrijven die hebben geprofiteerd van lage belastingregimes in de EU. Het schept een juridisch precedent dat het voor landen moeilijker zal maken om speciale belastingdeals aan grote bedrijven aan te bieden.
Het antwoord van Apple
Apple uitte zijn teleurstelling over de laatste uitspraak. Het bedrijf houdt vol dat het altijd alle verschuldigde belastingen heeft betaald. Apple zegt ook dat het nooit een speciale deal met Ierland heeft gehad en stelt dat deze zaak eigenlijk gaat over welk land zijn winsten moet belasten, niet of het belasting verschuldigd is.
“Deze zaak ging nooit over hoeveel belasting we betalen, maar over aan welke overheid we het moeten betalen. We betalen altijd alle verschuldigde belastingen, waar we ook actief zijn, en er is nooit een speciale deal geweest.”
– zei Apple in een verklaring na de uitspraak
Wat is de volgende stap voor Ierland?
Ierland bagatelliseerde ook het belang van de uitspraak. De Ierse regering herhaalde dat ze geen enkel bedrijf een speciale behandeling gaf en zei dat de kwesties in dit geval “alleen van historische relevantie” zijn, wat betekent dat ze niet denkt dat dit invloed zal hebben op het huidige belastingbeleid of toekomstige investeringen in het land.
Bron van de hoofdafbeelding: Eray Eliasik/Bing
